Nedensellik Nedir? Nedensellik Yasası Nedir?

Nedenle sonuç arasındaki ilişkidir nedensellik. Doğa olayları arasındaki nesnel ve zorunlu bağıntılar ilk insanlarca tarafından da sezilmişti. Örneğin güneş çıkınca toprak ısınıyordu demek ki sıcaklığın(sonuç), güneş(neden)’le ilişkisi vardı.

Bunun her zaman ve her yerde de böyle olduğunu ve hiç değişmediğini görüyorlardı, demek ki bu iki olay arasında ki ilişki zorunluydu.
Antik Yunan felsefesinde nedenselliği sezen ve olaylar arasında nedensel bir bağlantı bulunduğunu ilk öne süren kişi Demokritostur. Daha sonra Aristoteles meydana gelen her şeyin belli bir şeyden meydana geldiğini söylemi ve Tümevarım yöntemini oluşturmuştur:”Aynı nedenler aynı sonuçları doğurur”. Oysa bu mantıksal yargının kesinliği de uzun süre tartışma konusu olmuştur.

Fransız Bacon (1561-1650) , nedensellik düşüncesini şu şekilde açıklar: “Gerçekleri bilmek, her şeyi bilmektir.”.Fransız düşünür Descartes (1596-1650) ve İngiliz düşünür Hobbes’a göre de bütün olup bitenler nedenselliğin zorunlu düzeni içindedirler. Alman düşünür Leibniz’e (1647-1717) göre her şeyin bir nedeni vardır.Hollandalı Spinoza’ya (1632-1677) göre öz varlıkta özgür bir irade yoktur. Alman Hegel ise evren nedensellik ile açıklanamaz, evreni anlayıp kavrayabilmek için ancak sebeplilik olgusu açıklanmalıdır demiştir. Çünkü evreni açıklayabilmek için bir ilk ilke saptamak,belirlemek gerekir. Bu ilk ilke öyle bir ilkedir ki evren ondan çıkmıştır.
Nedensellik nedir ve bazı düşünürlerin görüşlerinden bahsettik. Şimdi gelin Nedensellik Yasası nedir ona bakalım.

 

Nedensellik Yasası Nedir?

Nedenle etkisi arasında ki bağlantının zorunluluğunu saptayan saptayan yasa. Nedenle etkisi belirli ilişkilerde ortaya çıkar. Örneğin güneş dünyayı ısıtır, insan derisini bronzlaştırır, buzu eritir vb… Fakat aynı güneş dünyayı soğutmaz, insan derisini açmaz , buzu dondurmaz vb… Demek ki nedenle etkisi arasındaki zorunluluk ancak belli ilişkilerde gerçekleşir. Nedenle etkisi ya da sonucu, aynı zamanda birbirlerini etkilerler. Bu etkileşimde temel olan(belirleyici) neden’dir, etki ya da sonucun neden üstündeki etkisiyse ikincildir. Bunu bilmek ve ayırmak son derece önemlidir. Temel olanla ikincil olanın daima ayırtedilmesi felsefenin baş sorunudur, bu konuda en küçük bir yanılgı tüm düşünce sistemini kökünden değiştirir ve tam tersi sonuçlara götürür

Kaynak: Felsefe Sözlüğü

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Yorum Bırakın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.